Τεύχος 26o – Ιανουάριος 2026

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Andrew Stewart, Η τέχνη στον ελληνιστικό κόσμο

Τι είναι η ελληνιστική τέχνη; Ποιο ήταν το ευρύτερο πολιτικό, κοινωνικό και πνευματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε; Ποιοι ήταν οι στόχοι της, τα επιτεύγματα και ο αντίκτυπός της; Απλωμένη σε τρεις εκατονταετίες, τρεις ηπείρους, πέντε μεγάλα βασίλεια και πολλά μικρότερα, σ’ εκατοντάδες πόλεις και τέλος στην ίδια τη Ρώμη, υπηρέτησε έναν κόσμο που ήταν πλούσιος, πολιτισμένος, ρηγματώδης, ταραγμένος, μιλιταριστικός, ανασφαλής, ωμά σκληρός πολλές φορές και εξίσου πολυσχιδής μ’ εκείνην, καθώς υπήρξε δικό του δημιούργημα.

Andrew Stewart, Η τέχνη στον ελληνιστικό κόσμο

➼ Περισσότερα για το βιβλίο

Παντελής Πρεβελάκης / Έλλη Λαμπρίδη, Αλληλογραφία Παντελή Πρεβελάκη και Έλλης Λαμπρίδη, 1927–1946
Στην εικοσαετή αλληλογραφία τους ο Παντελής Πρεβελάκης και η Έλλη Λαμπρίδη αποκαλύπτουν τις σκέψεις τους, τα ερωτήματά τους για την πορεία της ζωής τους, τις προσδοκίες, τις αγωνίες, τις ανησυχίες και τις αποφάσεις τους, στοιχεία που σκιαγραφούν την προσωπικότητά τους.

➼ Περισσότερα για το βιβλίο

ΕΚΘΕΣΗ

«1967-1974. Κουλτούρες σε αντιπαράθεση. Ζωή – Τέχνη – Προπαγάνδα», Παράρτημα ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη, 22 Ιανουαρίου- 24 Απριλίου
Η περιοδική έκθεση «1967-1974. Κουλτούρες σε αντιπαράθεση. Ζωή – Τέχνη – Προπαγάνδα», μετά την εξαιρετικά επιτυχημένη πορεία της στην Αθήνα, παρουσιάζεται στο Παράρτημα του ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη. Στην έκθεση, που πραγματοποιείται σε συνεργασία με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και το Αρχείο της ΕΡΤ, παρουσιάζονται τεκμήρια και έργα τέχνης που απόκεινται στις πλούσιες συλλογές τους και τα οποία αποτυπώνουν γλαφυρά όχι τόσο την ιστορία της περιόδου όσο την ιδεολογική περιπέτεια της νεοελληνικής κοινωνίας τα ταραγμένα εκείνα χρόνια, με απώτερο στόχο τη βαθύτερη κατανόηση, την αυτογνωσία της δικής μας, μεταπολιτευτικής κοινωνίας.

Προπώληση εισιτηρίων στο www.tch.gr και στα εκδοτήρια του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης.

Στο πλαίσιο της έκθεσης, την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου, το ΜΙΕΤ διοργανώνει σε συνεργασία με το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, τη συναυλία “Νέο Κύμα-Αυτοσχεδιασμοί”.

Για εισιτήρια πατήστε εδώ

Προπώληση εισιτηρίων στο www.tch.gr και στα εκδοτήρια του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης.

Για εισιτήρια πατήστε εδώ

➼ Περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΛΑΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Μαθήματα Ελληνικής Παλαιογραφίας, 12 Ιανουαρίου έως 12 Αυγούστου 2026
Το Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης σε συνεργασία με το Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης συνδιοργανώνουν τα «Μαθήματα Ελληνικής Παλαιογραφίας» με διακεκριμένους διδάσκοντες και με θεματικές ενότητες που καλύπτουν όλο το εύρος του αντικειμένου: 1. Εισαγωγή στην Ελληνική Παλαιογραφία, 2. Η βυζαντινή περίοδος, 3. Μεταβυζαντινή και νεότερη περίοδος και 4. Παλαιογραφία & ψηφιακές εφαρμογές.
Το πρόγραμμα των μαθημάτων Ελληνικής Παλαιογραφίας ανταποκρίνεται στην αυξανόμενη ανάγκη για εξειδικευμένη γνώση και δεξιότητες στον τομέα της μελέτης, διαχείρισης και ψηφιακής τεκμηρίωσης της ελληνικής γραπτής κληρονομιάς.
Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση το πρόγραμμα παρέχει Πιστοποιητικό Εξειδικευμένης Επιμόρφωσης, διάρκειας 450 ωρών, που αντιστοιχούν σε 18 πιστωτικές μονάδες ECTS. To πιστοποιητικό μπορεί να αξιοποιηθεί σε οποιαδήποτε προκήρυξη της οποίας τα κριτήρια αντιστοιχούν στα χαρακτηριστικά του προγράμματος.

➼ Περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ

Ιστορία του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού
Εκκλησία, οικονομία και κοινωνία στον ελληνικό χώρο (1204-1821). 5η διάλεξη: Η μονή της Παναγίας των Σταυροφόρων στον Χάνδακα. Πτυχές της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της, Ιστορικό & Παλαιογραφικό Αρχείο του ΜΙΕΤ, 23 Ιανουαρίου
Το σεμινάριο συνδιοργάνωσαν το Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο με το Κέντρον Ερεύνης του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών. Ομιλήτρια ήταν η κ. Ασπασία Παπαδάκη, δρ Ιστορίας, πρώην προϊσταμένη Γ.Α.Κ. – Αρχείων Ν. Ρεθύμνης. η οποία στην ομιλία της ανέπτυξε το πλήθος των στοιχείων που αποτυπώνουν ανάγλυφα την οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα της σημαντικής αυτής μονής στο βενετικό Χάνδακα.

Σεμινάρια Λατινικής Παλαιογραφίας και Παπυρολογίας, Ιστορικό & Παλαιογραφικό Αρχείο του ΜΙΕΤ, Φεβρουάριος – Μάιος 2026
Το Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο διοργανώνει σεμινάρια Λατινικής Παλαιογραφίας και Παπυρολογίας. Διδάσκοντες είναι ο δρ Μιχάλης Κωνσταντίνου Ρίζος, φιλόλογος-παλαιογράφος στο Αρχείο και η Μυρτώ Μαλούτα, αναπληρώτρια καθηγήτρια Παπυρολογίας στο Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας. Το αντικείμενο του σεμιναρίου επικεντρώνεται τόσο στη θεωρητική κατάρτιση, όσο και στην ανάπτυξη της δεξιότητας ανάγνωσης κειμένων από την αρχαιότητα μέχρι τα μεσαιωνικά και τα πρώιμα νεότερα χρόνια για τη λατινική παλαιογραφία. Το σεμινάριο περιλαμβάνει ιστορικά και θεωρητικά μαθήματα και εργαστήρια ανάγνωσης κειμένων.

➼ Περισσότερα

Οι πολλαπλές όψεις των αρχείων, ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ Θεσσαλονίκης, 14 Ιανουαρίου
Με το σεμινάριο του ιστορικού Χρήστου Χρυσανθόπουλου ολοκληρώθηκε η σειρά σεμιναρίων με τίτλο «Οι πολλαπλές όψεις των αρχείων. Έξι σεμινάρια για τα αρχεία και την αρχειακή έρευνα στην ψηφιακή εποχή» που διοργάνωσε το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης σε συνεργασία με τον Τομέα Νεοελληνικών και Συγκριτολογικών Σπουδών του Τμήματος Φιλολογίας του ΑΠΘ.
Οι συμμετέχουσες και οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να εξοικειωθούν με την έννοια του αρχείου και τη σημασία των αρχείων για την ιστορία και τον πολιτισμό, με τους τρόπους και τα εργαλεία της αρχειακής έρευνας καθώς και με τις πολλαπλές δυνατότητες αλλά και τις προκλήσεις της διαχείρισης των αρχείων στο πλαίσιο των ψηφιακών ανθρωπιστικών επιστημών.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

Παρουσίαση του βιβλίου «Τετράδια Αρχιτεκτονικής Αποκατάστασης, τεύχος 2», σε συνεργασία με τις Εκδόσεις του Πολυτεχνείου Κρήτης, Βιβλιοπωλείο ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη, 29 Ιανουαρίου

Για το βιβλίο μίλησαν οι: Μιχάλης Νομικός, ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ, Σοφία Χριστοφορίδου, επίτιμη Προϊσταμένη της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων, Τεχνικών Έργων και Μουσείων του Υπουργείου Πολιτισμού, Δημήτριος Ζυγομαλάς, αναπληρωτής Προϊστάμενος της ίδιας υπηρεσίας, και οι επιμελητές του βιβλίου, Κλήμης Ασλανίδης και Νίκος Σκουτέλης, καθηγητές του Πολυτεχνείου Κρήτης.

SAVE THE DATE

Έκθεση «Αναγνώσεις μια συλλογής. 60 χρόνια ΜΙΕΤ», Μουσείο Μπενάκη, 25 Φεβρουαρίου – 26 Απριλίου

Η έκθεση με έργα της Συλλογής του ΜΙΕΤ από τη δεκαετία του ’30 έως τη μεταπολεμική πρωτοπορία, θα πλαισιωθεί από παράλληλες δράσεις, όπως συζητήσεις, ξεναγήσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα.

Έκθεση «Αναγνώσεις μια συλλογής. 60 χρόνια ΜΙΕΤ», Μουσείο Μπενάκη, 25 Φεβρουαρίου – 26 Απριλίου

ΣΤΑ ΑΔΥΤΑ ΤΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ

Λογική και εκπαίδευση: Ένα διδακτικό εγχειρίδιο αριστοτελικής λογικής από το χειρόγραφο ΜΙΕΤ/ΙΠΑ, Συλλογή Πεζάρου αρ.33
Με αφορμή την εορτή των Τριών Ιεραρχών, το ΙΠΑ/ΜΙΕΤ παρουσιάζει ένα διδακτικό εγχειρίδιο αριστοτελικής λογικής από το χειρόγραφο Πεζάρου 33 (τέλη 18ου αι.), το οποίο αποτυπώνει τον κεντρικό ρόλο της λογικής στη λόγια παιδεία των νεότερων χρόνων. Το έργο, αδήλου συγγραφέα, αναπτύσσει συστηματικά τις βασικές μεθόδους της αριστοτελικής σκέψης — ορισμό, διαίρεση, συλλογισμό και απόδειξη — αναδεικνύοντας τη λογική όχι ως αφηρημένη θεωρία, αλλά ως ενεργό παιδευτικό εργαλείο. Η μελέτη του χειρογράφου φωτίζει τη διαχρονική σχέση φιλοσοφίας και εκπαίδευσης, σε πλήρη συνάφεια με το παιδευτικό ιδεώδες που συμβολίζει η εορτή των Τριών Ιεραρχών.

➼ Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΣΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

12 και 13 Ιανουαρίου ~ Η Κωνσταντίνα Σταματογιαννάκη, υπεύθυνη των Αρχείων Παραστατικών Τεχνών, μίλησε για τη διαχείριση αρχείων του θεάτρου στο ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ σε φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών (μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών «Ειδικές προσεγγίσεις στις παραστατικές τέχνες και τον κινηματογράφο») και του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ (μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών «Ελληνικό και Παγκόσμιο Θέατρο: Δραματουργία, Παράσταση, Εκπαίδευση»).

22 Ιανουαρίου ~ Η Κωνσταντίνα Σταματογιαννάκη, υπεύθυνη των Αρχείων Παραστατικών Τεχνών, συμμετείχε στη συζήτηση στο σεμινάριο της μεταδιδακτορικής ερευνήτριας Φιόνας Αντωνελάκη, «Φωνογραφίες: Ιδιωτικές ηχογραφήσεις ποίησης και κριτική ακρόαση», που διοργάνωσε το Κέντρο Έρευνας για τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες (ΚΕΑΕ) .

Έκδοση Πρακτικών “Mario Vitti. Νεοελληνιστής. Πρακτικά Επιστημονικής Συνάντησης - Μουσείο Μπενάκη” .Στην έκδοση συμμετέχει η Κάτια Χανδρά – τέως εργαζόμενη στη Συλλογή Έργων Τέχνης του ΜΙΕΤ.